Việc lựa chọn vật liệu không chỉ quyết định tính thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cả gia đình, là yếu tố cốt lõi tạo nên một không gian sống an toàn và bền vững. Giữa vô vàn lựa chọn trên thị trường, đâu mới là vật liệu nội thất an toàn cho sức khỏe, thân thiện với môi trường?
Bài viết này của Sara Việt Nam sẽ đi sâu phân tích và giới thiệu đến bạn Top 5 vật liệu nội thất an toàn, giúp bạn tự tin kiến tạo một tổ ấm thực sự trong lành và khỏe mạnh.
Vật liệu nội thất an toàn cho sức khỏe là gì?
Vật liệu nội thất an toàn cho sức khỏe là những loại vật liệu được sản xuất từ nguồn nguyên liệu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, và quan trọng nhất là không chứa hoặc chứa hàm lượng chất độc hại cực thấp, dưới ngưỡng cho phép. Các chất này bao gồm dung môi hữu cơ, formaldehyde, hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs), amiăng, và các kim loại nặng. Sử dụng vật liệu an toàn đảm bảo không khí trong nhà không bị ô nhiễm, từ đó ngăn ngừa các bệnh tật nguy hiểm phát sinh.
Tuy nhiên, có một thực trạng đáng buồn là nhiều kiến trúc sư và đơn vị thi công đôi khi quá chiều theo ý khách hàng mà thiếu đi sự tư vấn chuyên sâu. Họ có thể bỏ qua việc phân tích liệu lựa chọn của gia chủ có thực sự tối ưu và an toàn về lâu dài hay không, đặc biệt trong khâu chọn vật liệu trang trí.
Một nhà thiết kế, một chuyên gia nội thất thực thụ không chỉ cần gu thẩm mỹ tinh tế mà còn phải có kiến thức sâu rộng về vật liệu. Họ phải hiểu rõ thành phần, ưu nhược điểm và tác động của từng loại vật liệu đến môi trường sống. Bởi lẽ, khi một gia đình quyết định xây nhà mới hay cải tạo không gian sống, điều họ mong muốn sâu thẳm chính là một cuộc sống chất lượng hơn, khỏe mạnh hơn và an toàn hơn.
Tầm quan trọng của việc này đã được nhiều tổ chức uy tín trên thế giới khẳng định:
- Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) từng cảnh báo: “…Ô nhiễm không khí trong nhà là một trong năm mối đe dọa môi trường hàng đầu đối với sức khỏe của con người.”
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng tuyên bố: “Sự hiện diện của các nguồn hóa chất đa dạng trong nhà và độc tính của một số hợp chất nhất định gây ra nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng cho các nhóm dân cư.”
Cảnh báo: Tác hại khôn lường từ vật liệu nội thất không an toàn
Trên thị trường hiện nay tràn lan các loại vật liệu trang trí nội thất “giá rẻ” không rõ nguồn gốc. Chúng thường chứa nhiều thành phần hóa học độc hại như formaldehyde, benzene, arsenit, và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs). Việc sử dụng những vật liệu này trong thời gian dài sẽ từ từ bào mòn sức khỏe của bạn và người thân.
Bạn có thể đối mặt với nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp, hen suyễn, dị ứng, tổn thương phổi, gan, thận và thậm chí là ung thư. Đối với trẻ em, hệ miễn dịch non nớt của các bé rất dễ bị suy giảm khi tiếp xúc với các tác nhân độc hại này.
Formaldehyde
Formaldehyde là một hợp chất hữu cơ không màu, có mùi hăng khó chịu. Khi tiếp xúc trực tiếp, nó có thể gây ra các phản ứng tức thì như cay mắt, rát họng, buồn nôn, đau đầu và khó thở. Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), nếu tiếp xúc với tần suất cao và trong thời gian dài, formaldehyde được xếp vào nhóm chất gây ung thư cho con người. Hợp chất này thường được sử dụng làm chất kết dính trong sản xuất gỗ công nghiệp giá rẻ (ván dăm, MDF), thảm trải sàn, keo dán, và các loại vải hoàn thiện.
VOC – Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi
Ngay cả khi ngôi nhà của bạn không có mùi hóa chất nồng nặc, không có nghĩa là nó an toàn. Các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) là những kẻ thù thầm lặng, có thể không mùi nhưng lại gây ô nhiễm không khí và tổn hại sức khỏe nghiêm trọng. Các triệu chứng phơi nhiễm ngắn hạn bao gồm nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, kích ứng mắt và cổ họng. Về lâu dài, VOCs có thể gây tổn thương gan, rối loạn thận, hệ thần kinh trung ương và làm tăng nguy cơ ung thư. VOCs tồn tại rất nhiều trong các sản phẩm kém chất lượng như sơn, vecni, chất tẩy rửa, keo dán, và nhựa giá rẻ.
Amiăng
Amiăng từng được sử dụng rộng rãi trong ngành xây dựng nhờ đặc tính cách nhiệt, cách âm, cách điện và chống cháy vượt trội. Tuy nhiên, khoa học đã chứng minh tất cả các loại amiăng, bao gồm cả amiăng trắng (chrysotile), đều là tác nhân gây ung thư nguy hiểm. Amiăng xâm nhập vào cơ thể chủ yếu qua đường hô hấp khi chúng ta hít phải các sợi amiăng siêu nhỏ lơ lửng trong không khí.
WHO ước tính rằng amiăng là nguyên nhân của khoảng một nửa số ca tử vong do ung thư nghề nghiệp trên toàn thế giới. Nếu không có biện pháp cấm sử dụng triệt để, mỗi năm có thể có hơn 100.000 người chết vì các bệnh liên quan đến amiăng, trong đó có ung thư phổi và ung thư trung biểu mô ác tính.
Chất Arsenit (Asen)
Arsenit, hay còn được biết đến với cái tên “Scheele’s Green”, là một hợp chất chứa Asen từng được dùng làm chất tạo màu xanh lá trong sơn, giấy dán tường và sáp. Do độc tính cực cao, nó đã bị cấm sử dụng rộng rãi từ cuối thế kỷ 19. Khi các vật liệu này cũ đi và bong tróc, các hạt bụi chứa asen sẽ phát tán vào không khí. Hít phải chúng có thể gây tổn thương phổi nghiêm trọng và ngộ độc mãn tính.
Top 5 vật liệu nội thất an toàn và bền vững cho không gian sống
Để giúp bạn hạn chế tối đa những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn, Nhựa Hoàng Hà xin gợi ý top 5 vật liệu nội thất vừa đảm bảo an toàn, vừa mang lại giá trị thẩm mỹ cao cho ngôi nhà của bạn.
1. Tấm nhựa PVC cao cấp
Nhựa PVC (Polyvinyl Chloride) cao cấp là một trong những vật liệu hiện đại được ưa chuộng nhất hiện nay nhờ tính năng ưu việt, mẫu mã đa dạng và độ an toàn cao. Các sản phẩm chất lượng cao hoàn toàn không chứa các chất độc hại, đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
Với các đặc tính vượt trội như chống ẩm mốc 100%, chống mối mọt, chống cháy lan, không cong vênh co ngót, nhựa PVC được ứng dụng rộng rãi để làm nội thất trong nhiều không gian từ phòng khách, phòng ngủ đến nhà bếp, nhà vệ sinh.
Điển hình như dòng sản phẩm Tấm nhựa Bento của Nhựa Hoàng Hà, được sản xuất từ nhựa PVC cao cấp kết hợp với bột đá và các phụ gia vô cơ an toàn. Sản phẩm không chỉ đảm bảo độ bền vượt trội, kháng ẩm tuyệt đối mà còn có tính thẩm mỹ cao với hàng trăm mẫu mã vân gỗ, vân đá, vân giấy dán tường… mang lại vẻ đẹp sang trọng và hiện đại cho mọi công trình.
2. Vật liệu Gỗ
Gỗ luôn là lựa chọn hàng đầu trong các vật liệu nội thất cao cấp. Vẻ đẹp tự nhiên, ấm cúng cùng độ bền vượt thời gian của gỗ mang lại sự sang trọng và đẳng cấp cho không gian sống.
- Gỗ tự nhiên: Các loại gỗ như sồi, óc chó, hương, gõ đỏ… luôn được yêu thích. Gỗ tự nhiên rất an toàn cho sức khỏe, tuy nhiên giá thành khá cao và cần được xử lý, bảo quản kỹ lưỡng để chống mối mọt và cong vênh do thời tiết.
- Gỗ công nghiệp an toàn: Ngày nay, các loại gỗ công nghiệp cao cấp đạt tiêu chuẩn E0, E1 (tiêu chuẩn về phát thải Formaldehyde cực thấp) đang trở thành xu hướng. Các sản phẩm này có giá thành hợp lý hơn gỗ tự nhiên, màu sắc và mẫu mã đa dạng, dễ thi công. Nếu lựa chọn sản phẩm từ các thương hiệu uy tín và bảo quản đúng cách, tuổi thọ của chúng có thể lên đến 15-20 năm.
3. Vật liệu Kính
Kính là vật liệu mang lại cảm giác hiện đại, giúp không gian trở nên rộng rãi, thoáng đãng và có chiều sâu hơn. Trước đây, kính ít được dùng trong nhà ở, nhưng hiện nay, kính cường lực, kính an toàn nhiều lớp được ứng dụng rộng rãi làm cửa đi, cửa sổ, vách ngăn, lan can cầu thang…
Vật liệu kính không chỉ an toàn, không phát thải chất độc hại mà còn thể hiện gu thẩm mỹ tinh tế của gia chủ. Sử dụng kính cường lực cho các hệ cửa lớn còn giúp đảm bảo an toàn trước áp lực gió mạnh, đặc biệt là ở các tòa nhà cao tầng.
4. Vật liệu Thạch cao
Thạch cao là vật liệu quen thuộc trong việc làm trần, tường và vách ngăn nội thất. Với thành phần chính là muối canxi sunfat ngậm 2 phân tử nước, thạch cao tự nhiên là vật liệu không độc hại, thân thiện với môi trường.
Thạch cao có nhiều ưu điểm nổi bật như bề mặt phẳng mịn, dễ tạo hình, không nứt nẻ, và đặc biệt là khả năng cách âm, cách nhiệt, chống cháy hiệu quả. Khả năng cách nhiệt của thạch cao tốt hơn gạch và bê tông, giúp không gian mát mẻ hơn vào mùa hè và ấm áp hơn vào mùa đông, qua đó tiết kiệm năng lượng cho việc làm mát hoặc sưởi ấm.
Tuy nhiên, thạch cao có nhược điểm là kỵ nước. Vì vậy, cần tránh thi công ở những khu vực ẩm ướt hoặc có nguy cơ rò rỉ nước để tránh làm tấm thạch cao bị ố vàng, hư hỏng.
5. Vật liệu Gạch không nung và Gạch ốp lát tự nhiên
Gạch là vật liệu không thể thiếu trong việc lát sàn và ốp tường. Ngày nay, xu hướng lựa chọn các loại gạch thân thiện với môi trường và an toàn cho sức khỏe đang ngày càng được quan tâm.
- Gạch men (Ceramic) và Gạch Porcelain: Đây là loại gạch phổ biến nhất, được làm từ đất sét, bột đá và các phụ gia tự nhiên, sau đó được nung ở nhiệt độ cao. Quá trình này giúp loại bỏ hoàn toàn các hợp chất hữu cơ. Gạch men và porcelain có khả năng chống bám bẩn, dễ vệ sinh, và không chứa chất độc hại. Tuy nhiên, nên chọn các loại gạch có bề mặt nhám hoặc men matt để giảm nguy cơ trơn trượt, đặc biệt với gia đình có người già và trẻ nhỏ.
- Gạch Bông Gió (Gạch thông gió): Được làm từ xi măng, cát và các vật liệu tự nhiên, gạch bông gió không qua quá trình nung nên rất thân thiện môi trường. Chúng giúp không gian thông thoáng, lấy sáng tự nhiên và mang lại vẻ đẹp mộc mạc, độc đáo.
- Đá tự nhiên (Marble, Granite): Là vật liệu hoàn toàn tự nhiên, đá ốp lát mang lại vẻ đẹp sang trọng và độ bền vĩnh cửu. Chúng không chứa hóa chất độc hại, tuy nhiên cần được chống thấm kỹ lưỡng và có giá thành khá cao.
Những câu hỏi thường gặp
1. Làm thế nào để nhận biết vật liệu nội thất chứa hóa chất độc hại? Bạn có thể dựa vào một số dấu hiệu như sản phẩm có mùi hắc, nồng khó chịu (dấu hiệu của formaldehyde, VOCs), sản phẩm không có nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, giá rẻ bất thường. Cách tốt nhất là yêu cầu nhà cung cấp đưa ra các chứng nhận chất lượng, chứng nhận an toàn (ví dụ: tiêu chuẩn E0, E1 cho gỗ công nghiệp).
2. Gỗ công nghiệp có thực sự an toàn không? Gỗ công nghiệp có an toàn hay không phụ thuộc vào chất lượng và tiêu chuẩn sản xuất. Hãy ưu tiên lựa chọn các sản phẩm từ những thương hiệu uy tín, đạt tiêu chuẩn phát thải formaldehyde thấp như E1 (nồng độ dưới 0.1 ppm) hoặc E0 (gần như bằng không).
3. Sơn tường loại nào an toàn cho trẻ em và người nhạy cảm? Nên chọn các loại sơn nước gốc nước (water-based), có nhãn “Low-VOC” hoặc “Zero-VOC”, và có các chứng nhận xanh, an toàn cho sức khỏe. Các loại sơn này gần như không mùi và không phát thải chất độc hại ra môi trường.
Việc đầu tư vào nội thất an toàn cho sức khỏe chính là sự đầu tư thông minh và bền vững nhất cho tương lai của gia đình bạn. Một không gian sống trong lành không chỉ bảo vệ bạn khỏi bệnh tật mà còn mang lại sự thư thái và nâng cao chất lượng cuộc sống mỗi ngày.
